اسکنرهای گرافین، رازگشای آثار هنری
چطور می توان رازهایِ پنهان در یک اثر هنری را بشکلی واضح و بدون آسیب
زدن به آن مشاهده کرد؟ دانشمندان یک پروژه تحقیقاتی در اروپا موسوم به
«اینساید-د» (INSIDDE) پاسخ این پرسش را یافته اند.
پژوهشگران در دانشگاهِ اُویدو در اینجا یعنی شمالِ اسپانیا، بر این
باورند که به پاسخی برای پرسش رسیده اند. از نظر این پژوهشگران، با استفاده
از “گرافین” در فناوری اسکنرهای سه بعدی می توان تصویری با کیفیت بالا از
اشیاء سه بعدی و نقاشی بدست آورد.
ساموئل ورخویه، مهندس مخابرات از دانشگاه اُویدو در اسپانیا
یکی از پژوهشگران این پروژه می گوید: گِرافین به عنوان یک افزاینده بسامد
یا فرکانس عمل می کند. این ماده می تواند به شکلی نسبتاً آسان، فرکانس های
ضعیف را به فرکانس های قویتر تبدیل کند. گِرافِین همچنین می تواند به درون
آثارهنری نفوذ کرده، ترکیب شیمیایی مواد آن ها را شناسایی کند.»
دانشمندان پروژه تحقیقاتی «اینساید-د» اسکنری ساخته اند که با “گرافین”
کار می کند. این اسکنر برای بررسی اشیا و آثار نقاشی به کار می رود.
تصاویرِ حاصل از اسکنرِ گرافین، با تکنیک های پردازش تصویر و همچنین با
اسکن سه بعدیِ دارایِ کیفیتِ بالا، ترکیب می شوند تا تصویری از اشیا
دربسته تولید کنند. به این ترتیب رازهای پنهانِ این اشیا آسانتر بررسی می
شوند.
یانیک فرانکن، دانشمند علوم کامپیوتر است و با طرح پژوهشی همکاری می
کند. وی می گوید: «رنگ واقعی اثر هنری به شکل مجازی با دوربین نورپردازی و
ضبط می شود. از نظر فنی، چالش برانگیزترین بخش کار ترکیب کردن تمامی تصاویر
اسکن شده با هم است. این تصاویر باید به شکل خودکار روی هم منطبق شوند و
اگر این کار به شکل دقیق انجام نشود، یعنی حتی اگر خطایی به اندازه ۲ دهمِ
میلیمتر داشته باشیم، بازسازی رنگی مان واقعاً خوب از کار در نمی آید.»
خاویر گوتیِرِز مِئانا، مهندس مخابرات، و مسئول هماهنگ کننده این طرح
اروپایی درباره مزیتهای اسکنر گرافین نسبت به اسکنرهای دیگر می گوید:
«اسکنرهای موجود برای استفاده در آثار هنری، در حالِ حاضر بسیار گران اند.
فناوری ای که ما از آن استفاده می کنیم بسیار ارزانتر طراحی شده است. حاصل
کار، اسکنر جمع و جورتر و سبکتری است که می توانید آن را برای مطالعه اشیا،
به راحتی با خود به موزه و یا آزمایشگاه ببرید.»
برای آزمایش این فناوری، مسئولان موزه هنرهای زیبای آستوریاس در
اسپاینا مقداری بومِ نقاشی را در اختیارِ پژوهشگران قرار داده اند. تعدادی
از آثار نقاشی قدیمی و باارزش این موزه توسط اسکنر گرافین آزایش شده اند.
مسئولان نگهداری از آثار هنری موزه هنرهای زیبای آستوریاس می گویند که
نتایج حاصل از این آزمایشها دلگرم کننده بوده است.
ماریا فلورز ایگوال، مسئول نگهداری از آثارِ هنری در موزه آستوریاس می
گوید: «با این روش می توان عمق لایه های رنگ و روغن را کشف کرد. می توان
دید که آیا طراحی های دیگری زیر رویه فعلی نقاشی بوده است یا نه ؛ و اینکه
ماده به کار رفته در آنها چه بوده است. همچنین سعی داریم ببینیم که آیا این
اسکنر می تواند درباره دیگر مواد به کار رفته در تابلو یعنی روغن جلاها،
کلاف ها، و رنگدانه ها چیزی به ما بگوید یا نه.»
نتیجه این پژوهش در چه زمینه های دیگری از فناوری و به چه شکلی مورد
استفاده قرار می گیرد؟ داده های اسکنرِ گرافین در حال حاضر برای تولید یک
اپلیکیشنِ تلفنِ همراه به کار گرفته شده است. این اپلیکیشن بر اساسِ
واقعیتِ افزوده (Augmented Reality) طراح شده است.
به باور پژوهشگران بازدیدکنندگان موزه با کمک این اپلیکیشن خواهند توانست به شکلی کاملتر با آثار هنری ارتباط برقرار کنند.
خاویر گوتیِرِز مئانا مهندس مخابرات می گوید: «این اپلیکیشن به کاربر
اجازه می دهد که لایه های زیرین نقاشی را ببیند. به عنوان نمونه، در یک
نقاشی ما یک عدد ۳۴ مرموز کشف کردیم که زیرِ لایه رنگ اصلی نوشته شده بود.
همچنین کشف کردیم که رنگ اولیه رَدای یکی از شخصیت ها سبز بوده است.»
پژوهشگران طرح «اینساید د» امیدوارند که اسکنر گرافین و اپلیکیشنهای آن بتوانند تا ۵ سال آینده وارد بازار شوند.
